وام ۴۰۰ میلیونی با سود ۸ درصد؛ مالکان خودروهای فرسوده چقدر قسط

شرحات تازه‌ای از طرح نوسازی خودروهای فرسوده تأیید شده است که می‌تواند بخشی از هزینه سفارش خودروی جایگزین را تأمین کند. بر پایه اعلام رئیس هیئت عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، برای مالکان خودروهای فرسوده تسهیلاتی حدود ۴۰۰ میلیون تومان با نرخ سود حدود ۸ درصد و بازپرداخت سه‌ساله پیش‌بینی شده است. متقاضیان می‌توانند هنگام ثبت گزارش‌ها خودرو فرسوده، میان اسقاط نقدی و شرکت در طرح جایگزینی خودروهای فرسوده یکی را انتخاب کنند. البته هنوز شرحی مانند بانک‌های عامل، مدارک ضمانت، زمان دقیق پرداخت و نحوه ثبت‌نام مستقل برای دریافت این وام اعلام نشده است.

فرشاد مقیمی، معاون وزیر صمت و رئیس هیئت عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، مبلغ تسهیلات نوسازی خودروهای فرسوده را حدود ۴۰۰ میلیون تومان اظهار داشته است. مشخصات اولیه این تسهیلات عبارت‌اند از:

استفاده از عبارت «حدود ۴۰۰ میلیون تومان» مشخص می‌کند مبلغ نهایی وام و شرایط پرداخت آن ممکن است در دستورالعمل اجرایی یا مطابق نوع خودرو و طرح فروش‌رسانی تغییر کند. بنابراین تا زمان انتشار بخشنامه رسمی بانک‌های عامل، نمی‌توان این مبلغ را برای تمام متقاضیان قطعی دانست. اعلام این تسهیلات پس از ابلاغ اصلاحیه آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو انجام شده است. این اصلاحیه با هدف تسهیل خروج خودروهای فرسوده، نزول مصرف سوخت و سرعت‌بخشیدن به نوسازی ناوگان ابلاغ شده است.

اگر وام ۴۰۰ میلیون تومانی با سود سالانه ۸ درصد و اقساط مساوی بانکی محاسبه شود، مبلغ تقریبی هر قسط ماهانه حدود ۱۲ میلیون و ۵۳۵ هزار تومان خواهد بود. در این حالت، مجموع بازپرداخت طی ۳۶ ماه به حدود ۴۵۱ میلیون و ۲۴۴ هزار تومان می‌رسد و متقاضی در مجموع نزدیک به ۵۱ میلیون و ۲۴۴ هزار تومان سود پرداخت می‌کند. این محاسبه تقریبی است و مبلغ نهایی اقساط ممکن است با توجه به شیوه محاسبه بانک، کارمزدها، هزینه بیمه و شرایط قرارداد تغییر کند.

طبق شرحات ارائه‌شده، مالک هنگام ثبت‌نام در سامانه نوسازی ناوگان می‌تواند یکی از دو مسیر اسقاط یا جایگزینی را انتخاب کند. ثبت اطلاعات اولیه خودروهای فرسوده از طریق سامانه ستاد نوسازی ناوگان و اسقاط خودروهای فرسوده به نشانی hk.ir انجام می‌شود. مراحل کلی طرح به این صورت خواهد بود:

اکنون ثبت‌نام در سامانه نوسازی به معنای ثبت قطعی درخواست وام ۴۰۰ میلیونی نیست. زمان پرداخت تسهیلات، بانک عامل، مدارک موردنیاز و شرایط دریافت وام باید در اطلاعیه‌های بعدی مشخص شود.

رئیس هیئت عامل ایدرو عنوان کرده است متقاضیانی که در سامانه گزینه جایگزینی را انتخاب کنند، در سازوکار تازه بدون قرار گرفتن در صف یا شرکت در قرعه‌کشی به خودروساز موردنظر معرفی خواهند شد. خودروساز نیز باید در چارچوب شرایط تعیین‌شده، مراحل ارائه و تحویل خودرو را انجام دهد. با این حال، روش تخصیص خودرو باید در بخشنامه هر مرحله مرور شود؛ زیرا شرایط عرضه خودروسازان، ظرفیت محصولات و شیوه اولویت‌بندی ممکن است در فراخوان‌های مختلف متفاوت باشد.

یکی دیگر از مشوق‌های طرح نوسازی خودروهای فرسوده، رشد ارزش گواهی اسقاط است. طبق اعلام مسئولان، ارزش هر گواهی اسقاط به ۶۰ میلیون تومان رسیده و بعضی خودروهای واجد شرایط می‌توانند تا سه گواهی دریافت کنند. بنابراین ارزش گواهی‌های یک خودرو در بهترین حالت به حدود ۱۸۰ میلیون تومان می‌رسد. تعداد گواهی‌ها برای همه خودروهای فرسوده یکسان نیست و مطابق نوع وسیله نقلیه، کاربری و ضوابط اسقاط تعیین می‌شود. اگر مالک مشمول دریافت سه گواهی و کل تسهیلات ۴۰۰ میلیون تومانی باشد، مجموع اعتبار بالقوه او برای خریداری خودروی جایگزین به حدود ۵۸۰ میلیون تومان خواهد رسید. این رقم الزاماً به‌صورت وجه نقد در اختیار مالک قرار نمی‌گیرد و می‌تواند در فرایند تهیه خودرو و تسویه با خودروساز محاسبه شود.

وام ۴۰۰ میلیون تومانی همراه با حداکثر ۱۸۰ میلیون تومان ارزش گواهی اسقاط، همچنان فاصله قابل‌توجهی با بها بسیاری از خودروهای صفرکیلومتر دارد. در خروجی متقاضی باید بخش دیگری از بهای خودرو را از منابع شخصی تأمین کند. همین مبحث یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های مالکان خودروهای فرسوده است. فردی که به دلیل محدودیت مالی سال‌ها از یک خودروی قدیمی استفاده کرده، ممکن است توان تأمین آورده اولیه و پرداخت اقساط ماهانه بیش از ۱۲ میلیون تومان را نداشته باشد. اثرگذاری واقعی طرح به نرخ خودروهای عرضه‌شده، میزان آورده متقاضی، شرایط ضمانت و فرصت پرداخت مرحله‌ای بستگی دارد. عرضه خودروهای اقتصادی با ارزش و شرایط مناسب می‌تواند طرح را برای تعداد بیشتری از مالکان قابل‌استفاده کند.

طبق شرحات مسئولان، خودروهایی که مطابق ضوابط به سن فرسودگی رسیده‌اند با محدودیت‌هایی مانند ممنوعیت تردد در کلان‌شهرها، محدودیت نقل‌وانتقال و تعویض پلاک و ممنوعیت فعالیت در سکوهای اینترنتی حمل بار و مسافر روبه‌رو خواهند شد. علاوه بر این ثبت‌نام در سامانه جایگزینی برای ادامه برخورداری از خدمات مربوط به سهمیه سوخت اهمیت دارد. با این حال، ثبت داده‌ها خودرو مانع اعمال محدودیت تردد خودروهای فرسوده در کلان‌شهرها نخواهد شد. منتقدان معتقدند اجرای محدودیت‌ها بدون فراهم‌کردن تسهیلات کافی، فشار مالی بیشتری به مالکان کم‌درآمد وارد می‌کند. از سوی دیگر، مسئولان می‌گویند رشد ارزش گواهی اسقاط و پیش‌بینی وام کم‌بهره برای کم شدن بخشی از هزینه جایگزینی در نظر گرفته شده است.

هنوز تاریخ رسمی آغاز پرداخت وام ۴۰۰ میلیونی خودروهای فرسوده اعلام نشده است. نام بانک‌های عامل، نحوه اعتبارسنجی، شرایط ضامن، میزان آورده متقاضی و فهرست خودروهای قابل سفارش نیز مشخص نیست.

مالکان برای پیگیری آخرین داده‌ها نوین طرح جایگزینی خودروهای فرسوده باید اطلاعیه‌های ستاد نوسازی ناوگان و بخشنامه‌های رسمی خودروسازان را مرور کنند. تا پیش از انتشار دستورالعمل بانکی، تنها مبلغ تقریبی تسهیلات، نرخ سود و دوره بازپرداخت آن ارائه شده است.