چگونه مصاحبه کنیم تا استخدام شویم؟ نوشته ی آیدین ببرزاده -

دنبال کنیدآیدین ببرزادهخواندن ۸ دقیقه·۷ ساعت پیشچگونه مصاحبه کنیم تا استخدام شویم؟ نوشته ی آیدین ببرزادهراهنمای بی تعارف برای تسخیر میز مصاحبه !استخدام یک مسابقه نیست؛ یک بازی روانی استبازار کار در روز جاری به شدت بی رحم شده است. ارسال رزومه فقط یک بلیت ورود است؛ اما میز مصاحبه، میدان جنگی است که در آن یا برنده می شوید یا به فهرست بلندبالای «رد شده ها» اضافه می شوید. بسیاری از افراد تصور می کنند مصاحبه یعنی نشستن روی صندلی و پاسخ دادن به چند سوال کلیشه ای. این بزرگ ترین اشتباه ممکن است. مدیران منابع انسانی و کارفرماها در طول هر مصاحبه به دنبال سه چیز هستند: آیا شما واقعاً از پس کار بر می آیید؟ آیا با فرهنگ شرکت هماهنگ هستید؟ و آیا استخدام شما ریسک محسوب می شود؟ اگر بتوانید در همان دقایق اول به این سه پرسش پنهان پاسخ دهید، شانس استخدام شما چند برابر خواهد شد. در این مقاله، برخلاف متن های تکراری، به شما می گوییم پشت پرده مصاحبه چه می گذرد و چگونه می توان آن را به نفع خود تغییر داد.

قبل از این که حتی کلمه ای به زبان بیاورید، ذهن مصاحبه گر در حال قضاوت است. اولین برداشت در چند ثانیه اول شکل می گیرد. طرز راه رفتن، نوع دست دادن، لبخند و حتی نحوه نشستن شما داده‌ها زیادی به مصاحبه گر می دهد. اگر در همان ابتدا نامطمئن به نظر برسید، مصاحبه گر ناخودآگاه به دنبال شواهدی می گردد که این برداشت اولیه را تایید کند. به همین دلیل، کنترل شروع کار مصاحبه از کنترل خود شما آغاز می شود. نفس عمیق بکشید، شانه ها را صاف کنید، لبخند بزنید و با اعتماد به نفس وارد شوید. این کار به مصاحبه گر نشان می دهد شما فردی هستید که شرایط را در دست دارد.

هیچ چیز بدتر از این نیست که از شما بپرسند «درباره شرکت ما چه می دانید؟» و شما فقط سکوت کنید. قبل از هر مصاحبه، حداقل دو ساعت وقت بگذارید و درباره شرکت، محصولات، رقبا، مدیرعامل و خبرهای منتشر شده اخیر آن تحقیق کنید. وب سایت شرکت، صفحه های رسمی در شبکه های اجتماعی و گزارش‌ها ارائه شده را مرور کنید. به دنبال نقطه درد شرکت باشید. مثلاً اگر شرکت به تازگی محصول به‌روزی عرضه کرده است، شما می توانید در مصاحبه بگویید: «متوجه شدم که به تازگیً فلان محصول را وارد بازار کرده اید؛ به نظرم می توان با استراتژی محتوایی بهتر، دیده شدن آن را بیشتر شدن داد.» این جمله نشان می دهد شما فقط یک متقاضی کار نیستید؛ بلکه یک مشکل گشا هستید.

کلمات فقط بخشی از پیام را منتقل می کنند. تن صدا، حالت چهره، تماس چشمی و حرکات دست به شدت روی تصمیم نهایی اثر می گذارند. در طول مصاحبه، سعی کنید تماس چشمی مناسبی داشته باشید. خیره شدن بیش از حد می تواند مصاحبه گر را معذب کند و نگاه نکردن به چشم ها نشانه عدم اعتماد به نفس است. دست دادن محکم اما نه خیلی سفت، لبخند طبیعی و حالت بدنی باز، پیام مثبتی ارسال می کند. اگر مصاحبه گر کمی به سمت جلو خم شد، شما هم می توانید چند لحظه بعد این حرکت را انجام دهید. این تکنیک که «آینه سازی» نام دارد، به ایجاد حس همدلی کمک می کند. از بازی کردن با مو، ضربه زدن با پا، روی هم انداختن دست ها و نگاه کردن به گوشی به شدت خودداری کنید.

مصاحبه گرها عاشق سوال های انحرافی هستند. هدف آن ها شنیدن پاسخ های حفظی نیست؛ بلکه می خواهند واکنش واقعی شما را ببینند. در ادامه مهم ترین تله ها و پاسخ های طلایی را مرور می کنیم.

هرگز نگویید «من کمال گرا هستم» یا «من خیلی سخت کار می کنم». این پاسخ ها کلیشه ای و غیرصادقانه به نظر می رسند. به جای آن، یک ضعف واقعی اما قابل مدیریت را انتخاب کنید و دقیقاً شرح دهید که برای رفع آن چه اقداماتی انجام داده اید. مثلاً بگویید: «در گذشته در مدیریت زمان مشکل داشتم؛ به همین دلیل ابتدا به استفاده از ابزارهای برنامه ریزی کردم و الان پروژه هایم را با دقت بیشتری اولویت بندی می کنم.»

هرگز نگویید «چون به شغل نیاز دارم» یا «چون حقوق خوبی دارید». کارفرما می خواهد بداند شما چه ارزشی برای او ایجاد می کنید. به تحقیق خود درباره شرکت اشاره کنید و شرح دهید که چگونه مهارت های شما می تواند به رشد آن کمک کند. به عنوان نمونه: «شرکت شما در حوزه انرژی های تنوینپذیر پیشرو است و من با تجربه ای که در تحلیل داده دارم می توانم به بهینه سازی فرآیندها کمک کنم.»

این سوال می تواند خطرناک ترین لحظه مصاحبه باشد. اگر اول عدد بگویید، ممکن است خود را زیر ارزش بارائهید یا بیش از بودجه شرکت درخواست کنید. بهترین راه این است که قبل از مصاحبه محدوده حقوق بازار برای آن نقشه شغلی را بدانید. اگر اصرار کردند، به جای عدد دقیق، یک بازه منطقی بگویید و تاکید کنید که برای شما ارزش کلی پیشنهاد شغلی مهم است. مثلاً: «بر پایه تجربه و مسئولیت های این نقش، انتظار من در بازه X تا Y است؛ اما اولویت من محیط رشد و مسئولیت واقعی است.»

این سوال ساده اما سرنوشت ساز است. پاسخ شما باید کوتاه، هدفمند و مرتبط با شغل باشد. از فرمول «حال، گذشته، آینده» استفاده کنید. در ابتدا بگویید الان چه می کنید و چه مهارتی دارید. سپس به یک دستاورد مهم از گذشته اشاره کنید. در اتمام تبیین دهید که چرا این فرصت شغلی با مسیر آینده شما هماهنگ است. این پاسخ هرگز نباید بیشتر از دو دقیقه طول بکشد.

بسیاری از کارجوها از مذاکره حقوق می ترسند. آن ها فکر می کنند اگر عدد بالایی بگویند، فرصت شغلی را از دست می دهند. اما حقیقت این است که کارفرماها به افرادی که ارزش خود را می دانند، احترام بیشتری می گذارند. اگر شما مهارت و تجربه کافی دارید، نباید از درخواست حقوق منصفانه خجالت بکشید. قبل از جلسه، حتماً از سایت های کاریابی و گزارش های حقوق و دستمزد، محدوده حقوق برای شغل مشابه را پیدا کنید. در مذاکره، روی ارزشی که اضافه می کنید تمرکز کنید. به جای این که بگویید «من به پول نیاز دارم»، بگویید: «با توجه به این که در دو سال گذشته عرضه را بیست درصد صعود داده ام، انتظار دارم حقوق پیشنهادی منعکس کننده این حاصل باشد.» علاوه بر این به مزایای غیرنقدی فکر کنید: دورکاری، ساعات شناور، بیمه تکمیلی، فرصت آموزش و مرخصی بیشتر می توانند بخشی از بسته جبرانی باشند.

حتی یک اشتباه کوچک می تواند تمام زحمت های شما را از بین ببرد. در ادامه مرگبارترین اشتباه های مصاحبه را فهرست کرده ایم:

دیر رسیدن: دیر رسیدن یعنی اولین پیام منفی را قبل از شروع کار ارسال کرده اید. روز مصاحبه حداقل نیم ساعت زودتر به محل برسید.

بدگویی از کارفرمای قبلی: هر چقدر هم که تجربه بدی داشته اید، هرگز پشت سر کارفرمای قبلی حرف نزنید. این کار شما را فردی غیرحرفه ای و دشوار نشان می دهد.

آماده نبودن: ندانستن نام شرکت، نقش و حتی نام مصاحبه گر یعنی خودکشی شغلی.

چک کردن گوشی: هرگز در طول مصاحبه گوشی خود را چک نکنید. گوشی را خاموش یا در حالت بی صدا بگذارید.

دروغ گفتن درباره مهارت ها: دروغ ها دیر یا زود فاش می شوند. به جای اغراق، روی مهارت های واقعی و تمایل به یادگیری تاکید کنید.

فراموش کردن نام مصاحبه گر: نام او را در ابتدای جلسه بشنوید و چند بار در طول گفتگو استفاده کنید.

نپرسیدن سوال: وقتی مصاحبه گر می پرسد «آیا سوالی دارید؟»، اگر بگویید «نه»، یعنی علاقه ای ندارید. همیشه دو یا سه سوال هوشمندانه آماده کنید.

بسیاری از کارجوها بعد از اتمام مصاحبه همه چیز را رها می کنند. اما پیگیری حرفه ای می تواند شما را از بقیه متمایز کند. در کمتر از ۲۴ ساعت یک ایمیل تشکر کوتاه بفرستید. در این ایمیل از وقتی که مصاحبه گر گذاشته تشکر کنید و یک نکته مثبت از گفتگو را یادآوری کنید. اگر بعد از یک هفته پاسخی دریافت نکردید، یک پیگیری مودبانه بفرستید و دوباره علاقه خود را اعلام کنید. اگر در نهایت رد شدید، ناامید نشوید. از آن ها بازخورد بخواهید و از هر مصاحبه به عنوان یک تمرین یاد بگیرید.

برای این که در روز مصاحبه آرامش داشته باشید، این چک لیست را دنبال کنید:

لباس مناسب و تمیز بپوشید که با فرهنگ شرکت هماهنگ باشد.

چند نسخه جدید از رزومه و مدارک خود همراه داشته باشید.

دو یا سه سوال برای پرسیدن از مصاحبه گر آماده کنید.

قبل از ورود، چند نفس عمیق بکشید و جمله «من برای این نقش آماده هستم» را با خود تکرار کنید.

هیچ کس به صورت ذاتی یک مصاحبه گر حرفه ای به دنیا نمی آید. این یک مهارت اکتسابی است که با تمرین، تحقیق و بازخورد گرفتن رشد می کند. هر مصاحبه، حتی اگر به استخدام ختم نشود، یک جلسه تمرین مجانی برای موفقیت بعدی است. به جای ترس از رد شدن، روی آماده سازی متمرکز شوید. وقتی بدانید کارفرماها به دنبال چه هستند، چگونه سوال ها را پاسخ دهید و چگونه مذاکره کنید، استخدام شدن دیگر شانس نیست؛ یک خروجی منطقی است. از همین در زمان حاضر ابتدا کنید؛ شغل رویایی شما منتظر شماست.