روزگار تضادها در پس یک فنجان داغ -

دنبال کنیدمحمد جواد ازغندهخواندن ۲ دقیقه·۸ ساعت پیشروزگار تضادها در پس یک فنجان داغروزگارِ تضادها در پسِ یک فنجان داغ

غروبِ دوشنبه، چراغ‌هایِ کافه زردِ کهنه‌ای می‌شوند. عطرِ قهوه با بویِ کاغذِ کتاب‌هایِ قفسه گره خورده و من در گوشه‌ای، میانِ این همه آدم، فقط به یک پسرِ نوجوان خیره‌ام. صدایش آنقدر بم است که انگار از تهِ چاهِ تاریخِ ایرانزمین برمی‌خیزد؛ چیزی شبیه به نغمه‌هایِ نی‌انبان در کوچ‌هایِ ایل، یا زمزمه‌هایِ پیرمردی در مسجدِ قدیمیِ شهرستان. اما در لفافه‌ای از ملودیِ پاپِ غربی پیچیده شده. این تناقض، مرا می‌برد به دلِ جامعه‌شناسیِ احساسات.

ما در روزگاری زندگی می‌کنیم که هر نوجوانی، یک مرزِ متحرک است. مرزی میانِ آنچه از پدران به ارث برده و آنچه از صفحه‌هایِ آبیِ گوشی‌اش فراگرفته. این پسر، بی‌آنکه بداند، دارد وارثِ دیروز و سربازِ روز آینده را در یک لحظه هم‌نشین می‌کند. او نه طردِ گذشته است و نه تسلیمِ محضِ در روز جاری؛ او در پیوندگاهِ دو جهان ایستاده و با صدایِ بمِ خودش، سازشِ ناهنجاری را می‌سراید که شاید خودِ تاریخ هرگز نتوانست آن را به نظم بنشیند.

جامعه‌شناسیِ احساسات، بیش از این حرفی برای گفتن ندارد، اگر فقط به آمار و نظریه‌ها بسنده کنیم. اما اگر گوش بسپاریم، اگر به تناقض‌هایی که در پسِ این صدا نغمه‌سرایی می‌کنند دل بدهیم، درمی‌یابیم که این نسل، شاید اولین نسلی باشد که بدونِ شرم از التقاط، دارد هویتی تازه می‌سازد. هویتی که در آن، بمیِ تاریخی با ریتمِ جهانی می‌رقصد و هیچ‌کدام بر دیگری پیروز نمی‌شود.

و این، دقیقاً همان نقطه‌ای است که جامعه‌شناس را به فکر وا می‌دارد: آیا این انعطاف‌پذیری، نشانه‌یِ سطحی‌شدنِ فرهنگ است یا نشانه‌یِ عمقی تازه؟ آیا این پسر، با این آوازِ دوپهلو، در حالِ کمرنگ‌کردنِ اصالت است یا دارد اصالتی دیگر می‌آفریند؟ شاید پاسخ در میانه‌هاست. شاید این نسل، با تمامِ سردرگمی‌اش، جسورانه‌تر از هر نسلِ دیگری، دارد خطِّ ممتدی میانِ دیروز و زمان آینده می‌کشد؛ خطی که نه صاف است و نه شکسته، بلکه موج‌دار و زنده است، مثلِ خودِ زندگی.

در کافه، صدایش تمام می‌شود و من می‌فهمم که جامعه‌شناسی، در عمیق‌ترین لایه‌اش، نه در سالن‌هایِ کنفرانس، که در همین فنجان‌هایِ داغ و آوازهایِ بی‌ادعا جریان دارد. پس این یادداشت را می‌نویسم برای همه‌یِ ما که گاهی در تضادها گم می‌شویم، اما فراموش می‌کنیم که خودِ تضاد، دارد آهنگِ تازه‌ای می‌سازد؛ آهنگِ انسانی که در پسِ هر نغمه، یک دنیا تجربه و یک جهانِ آرزو را حمل می‌کند.