دنبال کنیدجاوید مومنیخواندن ۱ دقیقه·۶ روز پیشهوش مصنوعی و آینده حفاظت از حیات‌وحشهوش مصنوعی و آینده حفاظت از حیات‌وحش

دوربین‌های تله‌ای، میکروفن‌های محیطی و حسگرهای مختلف، هر روز حجم بزرگی از داده درباره حیات‌وحش تولید می‌کنند. تحلیل دستی این داده‌ها برای گروه‌های پژوهشی دشوار و زمان‌بر است؛ به همین دلیل، هوش مصنوعی می‌تواند در مرحله نخست به‌عنوان ابزاری برای غربالگری و پیدا کردن نشانه‌های مهم به کار گرفته شود.

مدل‌های بینایی ماشین می‌توانند تصویرها خالی را کنار بگذارند و حضور احتمالی گونه‌ها را در میان هزاران تصویر مشخص کنند. ابزارهایی مانند Wildlife Insights و SpeciesNet نمونه‌هایی از این کاربرد هستند. در حوزه صدا نیز سامانه‌هایی مانند BirdNET می‌توانند صدای گونه‌های مختلف را از فایل‌های صوتی طولانی شناسایی کنند.

ترکیب تصویر، صدا، گزارش‌ها جغرافیایی، داده‌های ماهواره‌ای و حسگرهای محیطی، فرصت شناخت بهتر تحولات زیستگاه را فراهم می‌کند. با این داده‌ها می‌توان مناطق پرخطر، تغییر الگوی حضور گونه‌ها و نیازهای فوری برای ارزیابی میدانی را بهتر تشخیص داد.

بااین‌حال، هوش مصنوعی جای محیط‌بان یا پژوهشگر را نمی‌گیرد. کیفیت و تنوع داده‌های آموزشی، شرایط نوری، زاویه دوربین، موقعیت جغرافیایی و کمیابی برخی گونه‌ها می‌تواند باعث خطا شود. برای ایران نیز مدل‌های دقیق به داده‌های محلی از جنگل‌های هیرکانی، زاگرس و زیستگاه‌های کویری نیاز دارند.

الگوی مناسب، «انسان در حلقه تصمیم‌گیری» است: الگوریتم نشانه‌ها را پیدا می‌کند، اما متخصص خروجی را تحلیل و تفسیر می‌کند. هوش مصنوعی می‌تواند خرس را در میان هزاران تصویر پیدا کند؛ تصمیم درباره معنای حضور آن خرس و اقدام لازم، همچنان انسانی است.