بالاخره جزایر کوریل مال کدام کشور است و اختلاف ژاپن و روسیه سر چیست؟؛

در میان پهنه گسترده شمال اقیانوس آرام، زنجیره‌ای طولانی از جزایر آتشفشانی قرار گرفته که به‌دلیل موقعیت جغرافیایی و مشخصه‌های طبیعی خود، یکی از مناطق منحصربه‌فرد شرق آسیا به شمار می‌رود؛ جزایر کوریل همچون پلی میان ژاپن و شبه‌جزیره کامچاتکا کشیده شده‌اند و با چشم‌اندازهای آتشفشانی، طبیعت بکر و قرار گرفتن در مرز میان دریای اختسک و اقیانوس آرام، اهمیت جغرافیایی ویژه‌ای دارند. این مجمع‌الجزایر علاوه بر برخورداری از ساختاری طبیعی و زمین‌شناختی چشمگیر، به دلیل موقعیت خاص خود در شمال اقیانوس آرام، همواره از مناطق قابل توجه این بخش از جهان بوده است. در ادامه، راجع‌به جزایر کوریل و موقعیت آنها بیشتر شرح داده‌ایم.

جزایر کوریل مجموعه‌ای از جزایر آتشفشانی در استان ساخالین روسیه است که در امتداد مسیری حدود ۱۳۰۰ کیلومتر، از شمال شرقی هوکایدو در ژاپن تا شبه‌جزیرهٔ کامچاتکا در روسیه امتداد یافته‌اند. این مجمع‌الجزایر با قرار گرفتن میان دریای اختسک و اقیانوس آرام شمالی، این دو پهنهٔ آبی را از یکدیگر جدا می‌کند.

اختلاف ژاپن و روسیه بر سر جزایر کوریل ریشه در تحولات اتمام جنگ جهانی دوم دارد؛ زمانی که اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۴۵ کنترل بخشی از این جزایر را به دست گرفت و پس از آن، مسکو حاکمیت خود بر منطقه را حفظ کرد. در مقابل، ژاپن مالکیت چهار جزیرهٔ جنوبی، یعنی ایتوروپ، کوناشیر، شیکوتان و جزایر هابومای را مورد مناقشه می‌داند و آن‌ها را «قلمروهای شمالی» می‌نامد.

به زبان ساده اگر بگوییم بیشتر جزایر کوریل در اختیار روسیه هستند و روسیه آنها را بخشی از منطقه ساخالین می‌داند و این یعنی جزایر کوریل عملاً تحت کنترل روسیه هستند، اما مالکیت بخش جنوبی آنها میان روسیه و ژاپن مورد مناقشه است.

اختلاف بر سر حاکمیت این جزایر باعث شده است روابط دو کشور برای دهه‌ها تحت تأثیر این مناقشه قرار داشته باشد و حتی به یکی از عوامل اصلی تأخیر در انعقاد پیمان صلح رسمی میان ژاپن و روسیه پس از جنگ جهانی دوم تبدیل شود.

در این نقشه جزایر کوریل را مشاهده می‌کنید.

جزایر کوریل از ۵۶ جزیره و تعداد زیادی صخرهٔ کوچک تشکیل شده و در مجموع حدود ۱۵٬۶۰۰ کیلومتر مربع مساحت دارد.

جمعیت این منطقه حدود ۱۹٬۰۰۰ نفر برآورد می‌شود.

آب‌های اطراف جزایر کوریل از زیست‌بوم‌های دریایی غنی منطقه به شمار می‌روند. پوشش گستردهٔ اشنهٔ دریایی، زیستگاه مناسبی برای خارپشت‌های دریایی، نرم‌تنان و انواع بی‌مهرگان فراهم کرده و در برآیند، زنجیرهٔ غذایی متنوعی از ماهیان و ماهی‌های مرکب تا پستانداران دریایی شکل گرفته است. گونه‌هایی مانند زغال‌ماهی، ماهی روغن اقیانوس آرام و کفشک‌ماهی‌سانان نیز از ماهیان مهم تجاری این منطقه هستند. کوریل از سوی دیگر زیستگاه شیر دریایی استلر، فک خزدار شمالی و شنگ دریایی است؛ جانورانی که در گذشته به‌شدت شکار می‌شدند، اما با محدود شدن شکار از میانهٔ قرن بیستم، جمعیت بسیاری از آن‌ها دوباره روندی رو به بهبود پیدا کرد.

طبیعت کوریل به‌شدت تحت تأثیر عرض جغرافیایی، اقلیم اقیانوسی، پستی و بلندی و فعالیت‌های آتشفشانی شکل گرفته و به همین دلیل، چهرهٔ طبیعی جزایر در طول این زنجیره به‌طور محسوسی تغییر می‌کند.

به‌طور خلاصه، پوشش گیاهی و جانوری و پدیده‌های طبیعی این مناطق شامل موارد زیر است:

در مجموع، طبیعت کوریل یک منظرهٔ یکدست نیست، بلکه در امتداد بیش از هزار کیلومتر، از جنگل‌های مرطوب و سرسبز جنوب تا بوته‌زارها و توندراهای سرد شمال تغییر می‌کند و آتشفشان‌ها نیز دائماً در شکل‌دادن به این چهرهٔ طبیعی نقش دارند.

دریاچه کوریل در جنوب شبه‌جزیرهٔ کامچاتکا قرار دارد و جالب است بدانید برخلاف نامش، بخشی از جزایر کوریل نیست. این دریاچه درون یک کالدرای آتشفشانی شکل گرفته و با مساحتی حدود ۷۷ کیلومتر مربع و حداکثر عمق ۳۱۶ متر، عمیق‌ترین دریاچهٔ آب شیرین کامچاتکا به شمار می‌رود.

ضمنا دریاچه کوریل فقط یک پهنهٔ آبی زیبا نیست؛ یک اکوسیستم آتشفشانیِ زنده و به‌هم‌پیوسته است که ماهی آزاد، خرس‌ها، پرندگان شکاری و پوشش طبیعی اطراف آن، همگی در شکل‌گیری مناظر منحصربه‌فردش نقش دارند.